Αρχική σελίδα » ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ » ΜΑΘΗΜΑΤΑ Α' ΕΞΑΜΗΝΟΥ » Ιστορική Διαμόρφωση και Σύγχρονη Εξέλιξη του Συνταγματικού Κράτους

Υποχρεωτικά μαθήματα Α΄ εξαμήνου

[502] ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

 Διδάσκοντες: Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, Καθηγητής,

Ιωάννης Τασόπουλος, Καθηγητής,

Νικόλαος-Κομνηνός Χλέπας, Αν. Καθηγητής

Ο στόχος του μαθήματος  είναι γενικά η εξοικείωση με την σύγχρονη θεματική για τον διαρκώς μεταλλασσόμενο νομικοπολιτικό ρόλο του  συνταγματικού κράτους, υπό το πρίσμα των ραγδαίων αλλαγών που συντελούνται τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο (παγκοσμιοποίηση) όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο (ευρωπαϊκή ολοκλήρωση). Μετά από ορισμένα βασικά εισαγωγικά μαθήματα, στα οποία  αναλύονται, ιδίως, οι ιστορικές καταβολές και η εξελικτική πορεία των θεμελιωδών αρχών και των οργανωτικών βάσεων του συνταγματικού κράτους, με συμβολική αφετηρία την Γαλλική Επανάσταση (1789), η διδασκαλία επικεντρώνεται αφ' ενός μεν στην παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών του σύγχρονου συνταγματικού κράτους, όπως αυτά διαμορφώθηκαν στην μεταπολεμική περίοδο,  αφ' ετέρου δε στις πρόσφατες, με συμβολική αφετηρία την πτώση του τείχους του Βερολίνου (1989), διεθνείς και ευρωπαϊκές εξελίξεις, που επηρεάζουν αποφασιστικά τη δομή και την λειτουργία του. Ιδιαίτερα εξετάζονται οι κρίσιμες υπερεθνικές προκλήσεις για το συνταγματικό κράτος, λόγω του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης και των επιπτώσεών του, καθώς και οι συνακόλουθες μεταλλάξεις του εξουσιαστικού φαινομένου, που οδηγούν σε νέες μορφές οργανωτικής και νομικοπολιτικής  μετεξέλιξης κρίσιμων συνταγματικών θεσμών, σε σημαντικές ανακατατάξεις στο πεδίο των θεμελιωδών δικαιωμάτων αλλά και σε αναστοχαστική προσέγγιση του ίδιου του σύγχρονου συνταγματισμού. Το μάθημα διδάσκεται με τη μορφή σεμιναρίου.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  • Αλιβιζάτος, Ν., Το Σύνταγμα και οι εχθροί του, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2011.
  • Δρόσος, Γ., "Ζητήματα συνταγματικής οργάνωσης, δικαστικής προστασίας και δημοκρατίας στην εποχή της σημερινής κρίσης", σε: constitutionalism.gr, [20/6/2013].
  • Καραβοκύρης, Γ., Το Σύνταγμα και η κρίση: Από το δίκαιο της ανάγκης στην αναγκαιότητα του δικαίου, εκδ. Κριτική, Αθήνα 2014.
  • Κοντιάδης Ξ., Φ. Σπυρόπουλος, Κ. Τσουκαλάς (επιμ.), Δημοκρατία, Σύνταγμα, Ευρώπη στην εποχή της κρίσης. Μελέτες στη μνήμη του Δημήτρη Θ. Τσάτσου, εκδ. Σαββάλας,  Αθήνα 2012.
  • Μάνεσης, Αρ., Συνταγματικό Δίκαιο Ι, εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 1980.
  • Μανιτάκης, Α., Συνταγματική Οργάνωση του Κράτους, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη  2009.
  • Μανιτάκης, Α., "Τα συνταγματικά ζητήματα του Μνημονίου ενόψει μοιρασμένης κρατικής κυριαρχίας και επιτηρούμενης δημοσιονομικής πολιτικής", http://www.constitutionalism.gr [3/12/2013].
  • Μανιτάκης, Α., "Το φάντασμα του Μνημονίου και η εθνική κυριαρχία", http://www.constitutionalism.gr [5/4/2014].
  • Μαντζούφας, Π., Οικονομική Κρίση και Σύνταγμα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2014.
  • Παπαδοπούλου Λ., "Σκέψεις για το δήμο και τη δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ενωση", http://www.constitutionalism.gr [5/5/2013],
  • Παυλόπουλος, Π., Το Δημόσιο Δίκαιο, Στον Αστερισμό της Οικονομικής Κρίσης, εκδ. Λιβάνη, Αθήνα, 2013.
  • Σωτηρέλης, Γ., Σύνταγμα και Δημοκρατία στην εποχή της «παγκοσμιοποίησης», εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 2000.
  • Σωτηρέλης, Γ., «Σύνταγμα και πολιτική υπό το φως των νέων δεδομένων: Τα διακυβεύματα, οι δυνατότητες, τα όρια», σε: http://constitutionalism.gr [καταχώρηση: 22.5.2011].
  • Σωτηρέλης, Γ., «Το Σύνταγμα στην εποχή της κρίσης. Προς ένα νέο συνταγματισμό;», σε: http://www.constitutionalism.gr [καταχώρηση: 10.9.2012]
  • Σωτηρέλης, Γ., «Αλλαγή παραδείγματος; Η πρόκληση μιας νέας συνταγματικής οργάνωσης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο», www.constitutionalism.gr [καταχώρηση 18.3.2015].
  • Σωτηρέλης, Γ., Μ. Πικραμένος, Θ. Ξηρός, Η μεταρρύθμιση του κράτους στην εποχή των μεγάλων προκλήσεων, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2011.
  • Τασόπουλος, Γ., Τα θεσμικά αντίβαρα της εξουσίας, εκδ. Σάκκουλα,  Αθήνα-Θεσσαλονίκη  2007.
  • Τσάτσος, Δ., Πολιτεία, Αθήνα, εκδ. Γαβριηλίδη 2010.
  • Φλογαΐτης, Σπ., Η Εξέλιξη του Δικαίου και του Κράτους στην Ευρώπη, Αθήνα-Κομοτηνή: Σάκκουλας 2015.
  • Agamben/Badiou/Bensaid/Brown/Nancy/Rancière/Ross/Žižek, Που πηγαίνει η δημοκρατία;, εκδ. Πατάκη, 2013.
  • Agnoli, J., Ο μετασχηματισμός της δημοκρατίας και παρεμφερή κείμενα (1967-1998), εκδ. ΚΨΜ, Αθήνα 2013.
  • Avgouleas, E., Governance of Global Financial Markets, The Law, the Economics, the Politics, Cambridge University Press, 2012.
  • Bale, Τ., Πολιτική στις χώρες της Ευρώπης, εκδ. Κριτική, Αθήνα 2011.
  • Böckenförde, Ε-W., Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2011.
  • Cabrera, L., The Practice of Global Citizenship, Cambridge University Press, 2010.
  • Cohen, J.L., Globalization and Sovereignty, Rethinking Legality, Legitimacy, and Constitutionalism, Cambridge University Press, 2012.
  • Contiades, X., (ed.), Constitutions in the Global Financial Crisis, Ashgate 2013.
  • Crouch, C. (Κράουτς Κ.), Μεταδημοκρατία, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2006.
  • Habermas, J., O Μεταεθνικός Αστερισμός, εκδ. Πόλις, Αθήνα, 2003,
  • Habermas, J., Για ένα Σύνταγμα της Ευρώπης, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2012.
  • Held D., "The transformation of political community: Rethinking democracy in the context of globalization", στο I. Shapiro/C. Hacker-Cordon (eds.), Democracy’s Edges, Cambridge 1999.
  • Held D., Democracy and the Global Order: From the Modern State to Cosmopolitan Governance, Cambridge 1995.
  • Ishay, M. R., H ιστορία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2008.
  • Keane, J., Γιατί Δημοκρατία;, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 2012.
  • Müller, J.-W., Συνταγματικός Πατριωτισμός, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2012. 
  • Mosley, L., Global Capital and National Governments , Cambridge University Press, 2003
  • Osterhammel J./Petersson N.P., Ιστορία της παγκοσμιοποίησης, εκδ. Αιώρα, Αθήνα 2013.
  • Scholte  J.A., Building Global Democracy?, Civil Society and Accountable Global Governance, Cambridge University Press, 2011,
  • Scott /Levitt/Orr (ed.), Global Projects, Institutional and Political Challenges,  Cambridge University Press, 2011.
  • Τilly, Ch., Δημοκρατία, εκδ. Gutemberg, Au;hna 2011.

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει, εκτός από τη συμμετοχή των φοιτητών στις συζητήσεις, γραπτές εξετάσεις που καλύπτουν την ύλη του μαθήματος ή/και κατάθεση (πριμοδοτικής ή απαλλακτικής) εργασίας.